Korkunun kaynağı çoğu zaman berber değil, tanımadığı yerde hareketsiz kalma zorunluluğudur. Zorlama işe yaramaz; korku öğrenilir.
Korkunun gerçek sebebi ne?
Çocuk çoğu zaman berberden değil, durumdan korkar: tanımadığı bir yerde, tanımadığı birinin elinde, hareketsiz kalmak zorundadır. Bunun üzerine makine sesi, boyna değen soğuk metal ve aynada kendini alışık olmadığı bir açıdan görmek eklenir.
İkinci büyük sebep belirsizliktir. Ne olacağını bilmeyen çocuk en kötüsünü hayal eder. Aynı çocuk, ne yapılacağı basitçe anlatıldığında çoğu zaman belirgin biçimde rahatlar.
Üçüncüsü aktarılan gerilimdir. Ailenin telaşı, "sakın ağlama" uyarısı ve gergin ses tonu çocuğa doğrudan geçer. Çocuk ortamı kendisi değerlendiremezken ailenin tepkisini ölçüt olarak kullanır.
Zorlamak neden işe yaramaz?
Zorla kesilen çocuk o gün kesilmiş olur; ama bir sonraki sefere daha büyük bir dirençle gelir. Korku bir kez öğrenildiğinde silinmesi, hiç oluşmamasından çok daha zordur.
Kucakta tutup bastırmak kısa vadede sonuç veren ama uzun vadede sorunu büyüten bir yöntemdir. Aynı şey "birazdan bitecek" diye ısrar etmek için de geçerlidir; çocuk için o "biraz" ölçülebilir bir şey değildir.
Daha işe yarayan yol beklemektir. Çocuk ortama alıştıkça direnç azalır. İlk gelişte kesim tamamlanmasa bile ikinci geliş neredeyse her zaman daha kolay olur.
Aile ne yapabilir?
Saati doğru seçin. Uykusuz ya da aç bir çocuk için berber koltuğu, normalde sorun olmayacak bir şeyi büyük bir meseleye çevirir. Günün en sakin saati en iyi saattir.
Gelmeden önce sakin bir dille anlatın. "Korkma" demek çoğu zaman korkuyu hatırlatır; onun yerine ne yapılacağını anlatmak daha çok işe yarar: oturacağız, saçını keseceğiz, sonra aynada bakacağız.
İlk kesimde beklentiyi düşük tutun. Amaç kusursuz bir model değil, çocuğun berberi kötü bir yer olarak hatırlamamasıdır. Model ikinci ve üçüncü kesimde zaten mümkün olur.
Ödül vaadini kesimden sonraya bırakın ve abartmayın. Büyük ödül vaadi çocuğa "demek burada kötü bir şey olacak" mesajı verir.
İlk kesim ne zaman yapılmalı?
Kesin bir yaş yoktur. Belirleyici olan yaş değil, çocuğun kısa süre hareketsiz kalabilmesidir. Kimi çocuk bir yaşında rahat oturur, kimi üç yaşında zorlanır.
İlk kesimi bir törene dönüştürmeye gerek yoktur. Sıradan bir işmiş gibi yaklaşmak, çocuğun da öyle algılamasını sağlar.
Saç uzunluğu gözü rahatsız etmeye başladıysa beklemeyin. Gözüne giren saç, çocuğun kesime karşı geliştirdiği direnci artıran ayrı bir rahatsızlık kaynağıdır.
Sık Sorulanlar
Çocuğum makine sesinden korkuyor, çözüm var mı?
Makineyi önce elde çalıştırıp göstermek ve sese uzaktan alıştırmak çoğu çocukta işe yarar. Gerekirse kesimin bir kısmı makasla yapılabilir.
Kesim sırasında yanında durmalı mıyım?
Özellikle ilk kesimlerde ailenin yakında olması çocuğu belirgin biçimde rahatlatır. İhtiyaç zamanla kendiliğinden azalır.
Evde kesilse daha mı iyi olur?
Bazı çocuklar tanıdık ortamda çok daha rahat eder. Eve servis tam olarak bu durumlar için vardır.
